ADDO kliniek

Maandag 5 maart
Maandagochtend om 9 uur melden wij ons bij de kliniek in Addo. Als we aankomen wordt er net een patiënt met de lokale "traumaheli" binnengebracht. Vanuit omliggende dorpen worden erg zieke mensen op een soort draagstoel of in erger gevallen draagbaar op de schouders van sterke dorpelingen naar de kliniek gebracht. Ook afgelopen week onderweg zijn we 2x zo'n optocht tegengekomen. Vandaag zijn 3 manlijke nurses aanwezig: nurse Aman, het opperhoofd, nurse Samson en nurse Gamachu ( betekent "happy" in het Oromifa, dus ik noem hem vanaf nu gewoon Happy). Wouter gaat bij Samson zitten en ik bij Happy. Er zijn veel patiënten en de vaardigheden van de nurses vallen ons niet tegen. M.n. Samson heeft veel ervaring en doet goed lichamelijk onderzoek, zelfs een vaginaal toucher. Dat wordt hier zelden gedaan. Ook nu worden bergen medicijnen voorgeschreven, maar deze nurses staan open voor commentaar en ook wij kunnen van hen leren. Dit lijkt de beste kliniek tot nu toe. Om half 11 laat iedereen zijn werk acuut vallen want er is "teabreak".

Al is het recept half geschreven, het blijft liggen tot na de thee. Bij de thee de locale heerlijke oliebollen, waarna ik bij de lab.man ga kijken. Het laboratorium ziet er schoon uit en er staat tot mijn verbazing een Hemocue (dure meter om bloedarmoede vast te stellen), maar de bijbehorende strips zijn verlopen in 1998. Zo'n bepaling kost in Nederland 1 euro per stuk, dus volkomen idioot dat hier zo'n meter gedropt is door een ongetwijfeld goed bedoelende gever. De simpele Hb meter is stuk, dus ze hebben nu niks. De lab.man is goed opgeleid en legt mij de Weil Felix test uit. Deze test ben ik nog nergens tegengekomen en dient om vlektyphus te diagnostiseren. Volgens de boeken is deze test even onbetrouwbaar als de Widaltest en natuurlijk bij bijna iedereen "reactief", wat weer overbodige behandeling met antibiotica genereert. Malariapreparaten kunnen vandaag helaas niet beoordeeld worden, want er is geen elektriciteit voor de microscoop.

's Middags zit ik bij Samson en er verschijnen 3 patiënten met kiespijn en een meisje bij wie de hoektand in de bovenkaak boven de tandenrij doorkomt. Samson blijkt een uitstekende kiezentrekker. De patiënt wordt op een laag krukje gezet en Samson neemt achter hem plaats. De patiënt leunt achterover en legt zijn hoofd op een kussen op de schoot van Samson. Eerst wordt verdoofd, daarna vakkundig de rotte kies getrokken. Ook de hoektand van het meisje wordt met beleid verwijderd. Ik ben zo geïmponeerd dat ik vergeet een foto te maken. Ook de compound van Abba Dawit zit zonder stroom, dus ik moet mij 's avonds behelpen met een kaarsje en dan te bedenken dat het hier om half 8 stikdonker is. Wouter heeft geluk, want op zijn kamer is solarlight. Ook de warme douche is afhankelijk van stroom, dus koud douchen. Maar ja, we hebben tenminste nog water.

Dinsdag draaien we weer spreekuur mee en bewonderen de verloskamer, waar per maand ongeveer 5-7 bevallingen gedaan worden door de nurses. Later hebben we een gesprek met de hoofdnurse Aman, een prima kerel, die zeer geïnteresseerd is in onze mening en ook bereid is dingen te veranderen. Vooral onze ideeën omtrent gemeenschappelijke inkoop van medicijnen door alle klinieken en terugdringen van het aantal injecties kan hij waarderen. Dit is een kliniek waar wij als Rotary Doctors zinvol werk kunnen doen! Terug op onze logeerkamers blijkt ook de watertoevoer gestopt. Het moet niet gekker worden. Morgen gaan we naar Alecu en daarna logeren bij Zr. Evelyn. Hopelijk is daar wel elektriciteit, want water is er sowieso niet.

Spreekkamer van nurse Samson

                                                       Trauma-heli